رونق تولید ملی | پنج‌شنبه، ۲ آبان ۱۳۹۸

اعتقادات و باورهاي مربوط به پوشاك استان ایلام - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

اعتقادات و باورهاي مربوط به پوشاك استان ایلام

Loading the player...

دانلود

لباس به عنوان يكي از حاملهاي فرهنگ هر منطقه نقشي مهم در شناخت زوايايي از زندگي وفرهنگ حاكم برآن دارد. شرايط محيطي واقليمي ، برخي باورها واعتقادات ، احكام ودستورات مذهبي وآئيني وشيوه هاي معيشتي را مي توان از طريق مطالعه ي پوشاك وعناصر مختلف آن در ميان يك قوم وجامعه را تا حدود زيادي باز شناخت. به عنوان نمونه در قلمرو ايلام لباس سياه علاوه بر اينكه نشانه ي سوگوار بودن فرد مي باشد به تدريج تحت باورها وآئينهاي رايج در ميان  مردم لباس تيره و مشابه، لباس عمده زنان مسن وكهنسال استان به عنوان برترين لباس از نظر متين وسنگين بودن زن وحتي گذشتن عمر زيادي از زندگي ولي مي باشد. تحت همين شرايط وعرف ها و آداب ورسوم سنتي در ميان تمامي جوامع عشايري وروستايي استان ايلام است كه زن لباس خود را متناسب با سن خويش انتخاب مي كند. لباس زن معمولاً تمام بدن را پوشانده وتاروي پاها مي رسد. رنگهاي تند براي دختران وتاحدودي زنان جوان است وزنان ميان سال وبالاتر به ندرت از اين رنگهاي بكار مي گيرند پوشش سر را طوري انتخاب مي كنند كه تنها گيردي صورت معلوم باشد وبيش از اين را در شان خويش ندانسته وحتي در ميان اعضاي خانواده باز بدون هيچگونه الزام واجباري پاي بند به رعايت تمامي عرفهاي وآداب ورسوم جامعه خويش كه نسل ونسل به او رسيده مي باشد .
آداب ورسوم پوشيدن لباس وبرخي باورها واعتقادات مربوط به آن ويژگي ديگر فرهنگ پوشاك مردم ايلام است. در ترانه ها ، ضرب المثلها ، كنايات وحتي نفرين ودعاها اسامي برخي لباس ها ذكر مي گردد كه گاهي نماد رازداري (سِررمردانُ ژيركَپنَك  = راز مردان هميشه زير كَپنَكَ – نوعي بالا پوش مردانه – مي ماند وبه بيرون درز نمي كند ) ويا پوشش عيبها ( هامسآ شِوالِ هامِساس =همسايه شلوار – پوشاننده عيبها – همسايه است ) به كار مي رود وگاهي عنصري از زيبائيهاي زن براي عاشقان است ، (بماركِد بُوإي شَوتازه بالآوَي بَرزي وَقَدوي انازهَ =مبارك باشد اين پيراهن – لباس – نو كه بالايت بلند است وبه قد تو اندازه مي باشد )مردم ايلام پارچه ي سبز را مقدس ومتبرك دانسته وآنرا هديه‌ي معصومين خصوصاً حضرت امام حسين (ع) وحضرت علي (ع) مي دانند وباريكه اي از پارچه ي سبز را به مچ دست نوزاد وكودك مي بندند تا از بيماري وگزند به دور باشد ويا هنگام زيارت بقاع متبركه ودرختان مقدس مقداري از پارچه را به آنها هديه وا به آن جهت بر آورد حاجت گره مي زنند .پارچه قرمز نحس ومال يزيد ( دشمن امام معصوم ) ومال شيطان است ولباس قرمز موجب جلب نظر شيطان وموجودات غيبي (جن و... ) وحتي خرس وحشي( وقتي برتن زن تنهايي در كوه باشد) مي گردد.لباس سفيد يك دست درخواب ديدن نشانه ي خوشبختي فرد مي باشد. ولي كفن به خواب ديدن نشانه ي رفع بلا ومرگ از انسان است.
لباس مُرده نحس بوده ونبايستي كسي كه از مرگ صاحب آن لباها خبر دارد آنها را بپوشد .لباس سياه نشانه عزداري سوگوار بودن فرد مي باشد وتازماني كه برتن دارد بايستي كاملاً متين وسنجيده سخن بگويد ، وبا صداي بلند هرگز نخندد وخود را شاد نشان نداده و در مراسمات شادي وعروسي شركت نكند واگر هم حقش ضايع  گردد حتي المقدور با ديگران گلاويز نشود وگرنه مورد سرزنش ديگران قرار مي‌گيرد واحترام لباس سياه ومرده ي خويش را نگرفته است.لباس بازنگهاي تند وروشن براي زنان مسن عيب بوده واينگونه زنها بايستي از زنگهاي تيره وسنگين استفاده كنند .لباس زير زنان موقع شستن نبايستي در ديد مردان وخصوصاً نامحرمان قرار گيرد اگر لباس زير زني باد ببرد ونامحرمان آنرا بينند آن زن رسوا مي شود .ديدن لباس وزيورآلات زنان در خواب نشانه ي آن است كه زن حامله (خود زن يا زني در آن خانواده ) دختر خواهد آورد.در بين عرب زبانان جنوب استان ، اگر كسي سرپوش (اَگال ) مردي را كه روي سر وي مي باشد به زمين بياندازد توهين محسوب وممكن است به درگيري منجر گردد .