جهش تولید | سه‌شنبه، ۶ آبان ۱۳۹۹

آواز خوانی و سرایش اشعار - نمایش محتوایی محرم

 

 

آواز خوانی و سرایش اشعار

یکی از مشخصه های مراسم چمر ایلامی‌ها وجود سرایندگان یا به زبان محلی « بوویش» است. این افراد در دو گروه به صورت دایره شکل به خواندن و سرایش اشعار و آوازهای هجایی در چادرها می‌پردازند.

مضمون اشعار آنان ذکر دلاوری‌ها، شهامت‌ها، شاخص‌های خوب و همچنین صفات بارز شخص متوفی یا یکی از ائمه اطهار و گاها اشخاص فوت شده در سنوات گذشته است.

یکی دیگر از کارهایی که ایلامی‌ها در مراسم چمر انجام می‌دهند، نشان دادن اسبی مادیان به نام «کْتل » است.

به علت شلوغی و ازدیاد جمعیت از اسب مادیان استفاده می‌شود تا رم نکند و آرام باشد. برای آماده کردن کتل، از تعدادی سرپوش زنانه یا به زبان محلی «گلونی» استفاده می‌شود. به این صورت که با گلونی سر مادیان را پوشانده و تفنگ، قطار فشنگ، خنجر و سایر وسایل فرد فوت شده را به آن آویزان می‌کنند و در گوشه ای از میدان نگه می‌دارند.

گفتنی است که زن‌ها با دیدن کتل شروع به شیون و زاری کرده و بر سر و صورت خود می‌کوبند.

حضور زنان در برگزاری چمر

در مراسم چمر ایلامی‌ها، زنان به طریقی خاص حضور خود را اعلام می‌کنند. به این صورت که وقتی زنان صاحب عزا به زبان محلی در حال « و» کردن هستند؛ یعنی با دست بر صورت خود می‌کوبند، زنان مهمان ضمن همراهی با آنان و « و» کردن، در چشمان زنان صاحب عزا نگاه می‌کنند.

در این شرایط زنان صاحب عزا با دست اشاره ای به سر آنان می‌کند تا نشان دهد که از آنان تشکر می‌کند و قدردان زحمت‌هایشان است.

بعد از این کار زنان مهمان وارد میدان چمر می‌شوند و در جایگاهی که برای آنان درنظر گرفته شده است، مستقر می‌شوند.

کار آنان خواندن آواز مخصوص به خود است که در زبان محلی به آن « مور» می‌گویند. مور شعرهایی وزین با لحن خاص زنانه است و اشعار آن در وصف دلاوری‌ها و خصوصیات خوب ائمه اطهار، متوفی و گاها متوفیان افرادی که در مراسم شرکت کرده‌اند است.

معمولا زنانی که این کار را انجام می‌دهند باید صدایی قوی و رسا داشته باشند تا همه مهمانان صدای آنان را بشنوند.بعد از صرف نهار و پذیرایی، مهمانان مدتی استراحت می‌کنند و بعد از آن بازهم مراسم آوازخوانی و سوگواری تا شب ادامه می‌یابد.

«چک چی» یادگاری از چمر برگزار شده

با گذشت چند روز از برگزاری چمر در ایلام، در محلی که چمر برگزار شده است و در وسط دایره ای که چادر عزاداری را برپا کرده بودند، مردم منطقه سنگ‌ها را به صورت مخروطی روی هم می‌چینند، به طوری که از دور مانند یک بنای سنگی دیده می‌شود و یادآور برگزاری مراسم چمر است.

در زبان محلی به این مخروط سنگی «چک چکی» یا چمرگاه گفته می‌شود و سال‌های سال در همان محل باقی می‌ماند. البته باید توجه داشت که چمر معمولا در فصلی مناسب که نه خیلی سرد و نه خیلی گرم باشد برگزار می‌شود.