رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۴ تیر ۱۳۹۸

زرنه - نمایش محتوایی ایلام شناسی

 

 

زرنه

 زرنه از توابع شهرستان ایوان غرب و استان ایلام که از سال 1374 به عنوان تنها بخش شهرستان ایوان غرب می باشد. نامی که هم اکنون بر زرنه نهاده شده است به سالیان بس دراز بر می گردد. در مورد این نام دو وجه تسمیه وجود دارد، یکی اینکه، چون زمین هایی که در این منطقه وجود داشته از مرغوبیت و حاصلخیزی خاصی برخوردار بوده اند آن را با (زر) مقایسه کرده اند. و اما نظریه دوم بر این اساس است که در گذشته مردمانی که در این منطقه ساکن بوده اند، زنی فرمانروایی آن ها را بر عهده داشته است که اسم  او (زرینه) بوده است و بنابر این  منطقه را از نام او گرفته اند. این نظرات و گفته ها در باره زرنه در قسمت ایوان در ایران باستان ذکر شده است(محمدی، آیت،1376). اما بایستی به نظر شرق شناس بریتانیایی سر هنری راولینسون که در سال 1836 میلادی به ایران سفر کرده و به این مناطق قدم نهاده است و در تحقیقات خود اینگونه در کتاب (گذر از زهاب به خوزستان) ترجمه سکندر امان اللهی بهاروند عنوان می کند که « در زرنه خرابه های شهری بزرگ نمایان است. در آنجا تپه ای است که من معتقدم محل یک قلعه بوده است که اندازه آن از آنچه در گیلان وجود دارد کوچکتر است. پایه های ساختمان ها که وسعتی در حدود 8 کیلومتر را در بر می گیرد اکنون تقریبا با زمین هم سطح شده است. سه یا چهار ساختمان مجزا که از بقیه سالم تر هستند در حوالی تپه دیده می شوند که شامل تعداد زیادی راهروهای تنگ و گنبدی شکل اند و به نظر می رسد که در عصر پادشاهان ساسانی محل سکونت بوده اند. این بناها از نظر سبک معماری با خرابه های (بان زرده) قصرشیرین یکسان بوده و تردیدی ندارم که مربوط به یک زمان هستند. به هر حال تپه و مجموع ساختمان ها بسیار قدیمی می باشند. در یکی از آن ها مقدار زیادی آجر از عهد کیانیان پیدا شده و ظاهر بقیه می رساند که باید در گذشته ای دور ساخته شده باشند.»  همچنین راولینسون عنوان می کند« چنین به نظر می رسد که جلگه آریوخ قدیم ترین نام برای این منطقه بوده و از آن جاست که عیلامی ها به کمک پادشاه آشور به نینوا شتافتند. من معتقدم که پایتخت آن همان زرنه است که خرابه های آنرا شرح دادم زیرا این مطلب را دریافته ام که تا پیش از قرن سیزدهم میلادی اینجا به نام اریوحان مرکز ایالت ماه سبدان شهرت داشته است. همچنین فکر می کنم که محل (حره) مربوط به دوره اسارت (یهودیان) را باید در همین حوالی جستجو نمود و باز بدون شک اینجا همان محلی است که بنیامین تودله از آن به عنوان آرین یاد می کند و می گوید در حدود 20000 خانوار یهودی در آنجا مستقر بوده اند.»    اما در مورد مردمانی که امروز در این منطقه ساکن هستند بایستی اینگونه گفت که منطقه زرنه، چم سورک و ویژنان سهم اقبال خان و فرزندانش ملک قاسم خان و خسروخان بوده است. اقبال خان فرزند بزرگ علی خان کلهر حاکم مقتدر کلهر در دوره زندیه بود که اقبال خان و فرزندانش از تیره ها و طوایف مختلف افرادی را به این منطقه آورده و در اینجا ساکن کردند و در واقع زرنه کنونی از این مردمان تشکیل شده است.