طاق شیرین و فرهاد

طاق شیرین و فرهاد در فاصله 40 كیلومتری شهر ایوان در استان ایلام  و 7 كیلومتری روستای چهل زرعی در جبهه شمالی جاده ارتباطی به سومار در فاصله تقریبی 400 متر از كنار جاده قرار دارد.
طاق از لحاظ قرارگیری نسبت به سطح جاده ارتباطی ایوان - سومار در سطح پایین‌تر و در آن سوی رودخانه و از لحاظ قرارگیری نسبت به تنگه كوشك در انتهای تنگه یعنی جایی كه عوارض طبیعی تنگه (صخره‌های دو طرف جاده ) گسترده و از هم فاصله گرفته‌اند قرار دارد. محل قرارگیری اثر جایی است كه در گویش‌های محلی نیز به همین نام خوانده می‌شود یعنی به این صورت كه اسم و نماد طاق معرف منطقه نیز هست. این منطقه از لحاظ آب و هوایی جزو مناطق گرمسیری محسوب شده و دمای هوا در گرم‌ترین ماه سال 34 درجه بالای صفر و در فصل زمستان 10 درجه زیر صفر گزارش شده است این منطقه محل اسكان عشایر كوچ‌ رو شهرستان ایوان است. طاق شیرین و فرهاد از نوع طاق‌های سنگی است كه رو به جنوب شرقی بر پا دامنه كوه قرار گرفته و به علت قرارگیری در مسیر فرسایش صخره‌ ها و شیب طبیعی منطقه در زیر خاك مدفون شده بود كه در فصل اول برنامه مرمت مدیریت میراث ایلام در سال 1379 خاكبرداری شده است. طاق عبارت است از یك اتاقك نیمه زیرزمینی كه در دیواره ضلع شمالی آن یك طاقچه یا(ورودی) با پوشش بدون دور یا (تخت) ایجاد شده است. مصالح این بنا تماما از سنگ‌های آهكی تراش خورده بوده كه بدون استفاده از ملات بر روی هم چیده شده‌اند. در اجرای این طاق همواره قسمت تراش خورده سنگ به طرف بیرون كه همان فضای داخلی طاق باشد به كار رفته است و حالت درونگرایی آن ایجاب كرده است كه قسمت تراش خورده به سمت داخل باشد.
این بنا به صورت نیمه زیرزمینی ساخته شده است و به همین منظور طاق را در محل شیب طبیعی كوهپایه ساخته و ابتدا سطح شیبدار محل را برش داده و بیش از نیمی از بنا را درون خاك جا داده‌اند و تنها قسمت سقف و دو طرف درگاه دارای منظر بیرونی است. نوع پوشش روی این اتاقك به شیوه طاق گهواره‌ای بوده و دارای یك درگاه به سمت جنوب شرقی مشرف به تنگه و چشمه آب روبه‌رو است.
در قسمت بنا و پوشش طاق از بیرون وضعیت خاصی وجود دارد و آن عبارت است از حالت پلكانی دورادور.اكثر سنگ‌های به كار رفته در پشت بام طاق دارای كف و پیشانی پله بوده و به صورت حجاری شده نمایان هستند و در رج چهارم بعد از اتمام دور طاق به جهت یكسان كردن سطح فوقانی بام و تزیینات بیشتر در پشت بام یك ردیف سنگ آب پردار كه دارای تزیینات ساده و آبچكان هستند وجود دارند كه بازگوكننده اتمام سنگ‌چینی در پشت بام است كه به جهت اتصال كامل و یك‌پارچه كردن این ردیف با استفاده از بست‌های فلزی (اسكپ از نوع چلچله‌ای) به این كار اقدام كرده‌اند كه آثار آنها بر كناره سنگ‌های مذكور موجود است.