كرتله

نان قوت لايموت ، بركت سفره و ذات اصلي خوراك مردم جهان است اما در بين مردم استان ايلام به برترين نعمت خدا معروف است. قديم‌ تر در ايلام براي نگهداري نان ، ظرف‌هاي محلي و بسيار ظريفي درست مي‌كردند كه امروزه اين وسايل سنتي بخشي از صنايع دستي استان به شمار مي‌آيند. كرتله سبد دردار نگهداري نان است كه در ادامه از نحوه‌ي ساخت آن بيشتر صحبت مي‌كنيم.
همه ساله در نواحي گرمسيري ، زنان از ليف و برگ درختان خرما رشته‌هاي هم ‌اندازه‌اي به هم مي‌بافند تا سبدي به شكل قابلمه از آن درست كنند و در آن را نيز به همان روش مي‌بافند. سبد يا كرتله‌اي كه از برگ خرما بافته شود اگر درست نگهداري شود تا 10 سال هم دوام داشته و نان ‌هاي محلي و صنعتي را مي‌توان تا مدت فراوان در آن نگهداري كرد.
پس از بافتن كرتله‌ي نان ، لايه‌اي از چلوار سفيد به ديوار و كف آن مي‌دوزند و نان را پس از خنك كردن در آن جاي مي‌دهند. ناني كه در كرتله نگهداري مي‌شود دير بيات مي‌شود و از كپك ‌زدگي و دسترسي حشرات دور مي‌ماند . نان ‌هاي تنوري و ساجي در اين ظرف تا چندين روز تازه و قابل استفاده‌اند.
در نواحي شمالي استان و مناطق سردسيري كه دسترسي به الياف و برگ‌هاي خرما نيست از ساقه‌هاي گندم درو شده براي كرتله يا سبد نگهداري نان استفاده مي‌كنند. براي اين كار ساقه‌هاي گندم را كه خوشه‌هاي آن درو شده دسته كرده و نم مي‌دهند و در پارچه‌اي مي‌پيچند تا نرم شده و به هنگام كار خم كردنشان آسان شود و دچار ترك‌خوردگي و شكستگي نشوند. سپس آنها را به شيوه‌اي بسيار زيبا به هم مي‌بافند تا سبدي ضخيم از آن درست شود.
كرتله‌هاي ييلاقي از ساقه‌ي گندم و ديگر گياهان بافته مي‌شوند به محكمي سبدهاي گرمسيري نيستند اما در نگهداري از نان و بيات نشده از كرتله‌هاي گرمسيري مرغوب‌ترند. ساقه‌هاي گندم رطوبت اضافي نان را گرفته و سبب تازه ماندن نان در زمان بيشتري مي‌شوند.