رونق تولید ملی | پنج‌شنبه، ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸

هلیلان - نمایش محتوایی ایلام شناسی

 

 

هلیلان

هلیلان دارای آثار تاریخی و باستانی فراوانی چون قلعه ها, گورستان های تاریخی, پل ها و به خصوص تپه های باستانی است که بسیاری از این محوطه های تاریخی توسط باستان شناسان داخلی و خارجی مورد کاوش و بررسی قرار گرفته اند.

که یافته های باستان شناسی بیانگر آن است که سرزمین باستانی ناحیه سیمره در زاگرس میانی به دلیل دارا بودن شرایط مساعد زیستی, قله های مرتفع برفگیر, آب فراوان, مراتع حاصلخیز, جنگلهای انبوه غارها و پناهگاههای طبیعی از دیر باز محل مناسبی برای اقامتگاههای موقت و دائمی بشر بوده است.
دشت هلیلان یکی از مهمترین محل های تمدنی ایران باستان است آثار به دست آمده از آن متعلق به دوره زیرین پارینه سنگی و تاریخ تخمین آن حدود 100 هزار تا 200 هزار سال پیش است ودشت هلیلان به علت قرار گرفتن در محدوده بین تمدن های قدیم ایران باستان بخصوص تمدن ساسانی و همچنین عبور جاده شاهی (شوش به اکباتان) در جنوب و جاده خاوران در شمال آن یکر از محل های تمدنی و باستانی ایران زمین به شمار می رود
«قدیمی‌ترین آثار تاریخی گروههای پراکنده‌ی انسانی در حوزه فرهنگی ایلام و لرستان در درّه‌‌ی هُلیلان، واقع در کناره رودخانه‌ی سیمره است که در ارتفاع 930 متری از سطح دریا واقع شده است، در این منطقه حداقل هفت محل شناسایی شده است.
این محل‌ها نزدیک منطقه ای به نام «پَل باریک» در شمال روستای سرچم و دو محل دیگر، یعنی دو غار به نام «مرآو» (marauw) و مَرروس (mar-ross) که گفته می‌شود آثار به دست آمده از آن متعلق به دوره‌ی زیرین پارینه سنگی (upper upperpalaeolithic) و تاریخ تخمینی آن حدود 200 هزار تا 100 هزار سال پیش است.
از این هفت محل، دو محل پناهگاه سنگی و پنج محل دیگر از نوع محل باز هستند. باستان‌شناسان این دوره را مربوط به فرهنگ آشولین «Acheulean» می‌دانند.
دشت هلیلان یکی از کهن‌ترین زیستگاههای بشری فلات ایران
در دوره‌های بعد از فرهنگ آشولین نیز در غارها و پناهگاه‌های قدیمی در زاگرس به خصوص حاشیه‌ی جلگه‌ی سیمره چون غار مر تاریک بیستون، غار هومیان کوهدشت، کُنجی خرم‌آباد، غار دَرمَر در هُلیلان و ... شواهدی از یک تداوم فرهنگی طولانی دوران سنگ (پارینه سنگی، میان‌سنگی و نوسنگی) مشاهده گردیده است.

نقاط باستانی عصر مفرغ درّه‌‌ی هلیلان
نقاط باستانی عصر مفرغ درّه‌‌ی هلیلان که در این دوره شناسایی شده‌اند، عبارتند از: تپه‌گوران، تپه‌کزآباد A، غار درمر کهره، چیا‌فتح‌اله و تنگ حمام‌لان در زردلان. در سال 1387 شمسی درّه‌‌ی هلیلان توسط یک هیأت ایرانی به سرپرستی دکتر ابراهیم مرادی مورد بررسی و شناسایی قرار گرفت.