جهش تولید | سه‌شنبه، ۶ آبان ۱۳۹۹

چمر، مراسمی مختص بزرگان و مردان - نمایش محتوایی محرم

 

 

چمر، مراسمی مختص بزرگان و مردان

به هر گوشه از ایلام که سر بزنید با آداب و رسوم متفاوت و زیبایی مواجه می‌شوید که دیدن هرکدام لذت خاص خود را دارد، اما یکی از مهم‌ترین این مراسم، «چمر» است که فقط برای مردها و بزرگان دین یا ایل برگزار می‌شود. هدف از برگزاری این مراسم نیز پاسداشت اقدامات ارزشمند و یادآوری بزرگی این افراد است.

این مراسم به ندرت برای زنان برگزار می‌شود و برگزاری آن در گذشته و اکنون به تقویت روحیه همکاری، تعامل، آشنایی خانواده‌ها و چشم پوشی از کدورت‌ها می‌انجامد.

در قدیم برای برگزاری چمر و دعوت از مهمانان، از سه روز پیش توسط چاپارها به آنان خبر می‌دادند.

اما امروزه این کار راحت‌تر انجام می‌شود و همان یک روز قبل برای دعوت در نظر گرفته می‌شود. بعد از اینکه روز برگزاری مراسم مشخص و برنامه‌ریزی‌های آن انجام شد، بزرگان ایل محل مناسب برای برگزاری چمر را نتخاب می‌کنند.

این مکان باید طوری انتخاب شود که ظرفیت پذیرایی از همه مهمانان و دعوت شدگان را داشته باشد. جالب است بدانید با اینکه این مراسم اغلب برای مردان برگزار می‌شود اما زنان نیز در آن شرکت می‌کنند.
 
دایره‌های گچی، محل برپایی چادر عزاداری

بعد از انتخاب مکان مناسب برای برگزاری چمر، در وسط آن به وسیله گچ، خط دایره‌ای فرضی کشیده می‌شود تا بتوان دو چادر یکی برای مردان و یکی برای زنان را در وسط آن نصب و از مهمانان پذیرایی کرد. گفتنی است که افرادی که در این مراسم شرکت می‌کنند با خود هدایایی به نام« پِرسانَه » می‌آورند.

پرسانه رسمی در ایلام است که طبق آن افراد شرکت کننده هدیه‌ای به صاحب مراسم اهدا می‌کنند و این هدیه در دفترچه‌ای ثبت می‌شود و بعدها اگر مراسمی داشتند، صاحب عزاداری آن را جبران می‌کند.

پرسانه می‌تواند هرچیزی باشد. از وجه نقد گرفته تا انواع خوراکی‌های پخته یا خام که می‌تواند به برگزاری بهتر مراسم کمک کند.

البته این رسم در بسیاری از استان‌های کشور وجود دارد اما تفاوت آن با پرسانه‌های دیگر این است که مختص نزدیکان نیست و هرکسی می‌تواند این هدیه را به صاحب مراسم بدهد.

همچنین در دادن پرسانه، کدورت و دشمنی معنایی ندارد و کسی این فکر را نمی‌کند که چون با صاحب مراسم کدورت داشته پس پرسانه نمی‌برد.

گل‌مالی و پارچه‌های چادر نشانه همزادپنداری مهمانان

ایلامی‌ها برای شرکت در چمر و ابراز همدردی با صاحب مراسم، ابتدا شانه های خود را گل مالی کرده و بعد وارد چادر مراسم می‌شوند.

وقتی وارد چادر شدند یک نفر از صاحبان مراسم برای نشان دادن احترام با یک چاقوی کوچک و یک سینی به سمت آنان می‌رود و با آن گل‌های مالیده شده به روی شانه های مهمانان را پاک می‌کند.

البته زنان در این مراسم به روی سربندهاشان گل می‌مالند و اینگونه همدردی خود را با زنان عزادار دیگر نشان می‌دهند. در چمر همچنین برخی از مردان برای نشان دادن غم و ناراحتی خود گوشه ای از سیاه چادر برگزاری مراسم را بریده و به گردنشان می‌آویزند.

«خشکه» و« تره »، نام روزهای برگزاری چمر است

با اینکه امروزه به علت پیچیده شدن زندگی انسان‌ها و مشغولیت‌های زیاد بسیاری از افراد چمر را یک روزه برگزار می‌کنند.

اما درگذشته و هنوز هم هستند افرادی که چمر را به شکل قدیم و در سه روز برگزار می‌کنند.
اولین روز از چمر « خشکه» نام دارد.

این روز به صورت آزمایشی برگزار می‌شود تا همه کسانی که دعوت شده‌اند بتوانند در روزهای دوم و سوم خود را به مراسم برسانند.

به این دلیل خشکه گفته می‌شود که در این روز از افراد پذیرایی رسمی نمی‌شود و این پذیرایی را در روز دوم و سوم که همه جمع شدند کامل‌تر و مفصل‌تر انجام می‌دهند.

اما با شروع روز دوم و بعد از آن روز سوم، پذیرایی به صورت « تره» انجام می‌شود. یعنی پذیرایی در این دو روز به صورت کاملا رسمی و مفصل از مهمانان به عمل می‌آید و برای صرف نهار « پّلو» داده می‌شود.

خوب است بدانید که پلو، نوعی آبگوشت سنتی مردم ایلام است که مردم نون را در آن تلیت می‌کردند. اما امروزه دیگر کمتر از این غذا در مراسم‌ها استفاده می‌شود.